بەردەوامی هێرشی سەگە بێ سەرپەرشتەکان بۆ سەر منداڵان و کەمتەرخەمی بەرپرسانی شارەوانی سنە

بەپێی لێکۆڵینەوەکانی ڕێکخراوی مافی مرۆڤی هانا، لە ماوەی کەمتر لە یەک مانگدا، لانیکەم پێنج منداڵ لە شاری سنە لەلایەن سەگە بێسەرپەرشتەکانەوە هێرشیان کراوەتە سەر. لەم ڕووداوانەدا منداڵێکی ساوا گیانی لەدەستداوە و چەند کەسێکی دیکەش بە هۆی سەختی برینەکانیانەوە ڕەوانەی نەخۆشخانە کراون.

دوایین حاڵەت لە رێکەوتی ١٥ی گەلاوێژی ١٤٠٥ ڕوویدا کە ئاراد مەجیدی لە کاتی یاریکردندا لەلایەن چەند سەگی بێسەرپەرشتەوە هێرش کرایە سەر.
ئەم ڕووداوانە چیتر ناتوانرێت لە حاڵەتە دابڕاو یان دەگمەنەکانی پێوەدان و گازگرتنی ئاژەڵدا کورت بکرێتەوە. پێشتریش لە ١٨ی پووشپەڕدا، لە شەهرەکی سەعدی کچێکی تەمەن ١٢ ساڵان هێرش کرایە سەر، لە ٢٩ی پووشپەڕ، منداڵێکی ساوا بەهۆی برینەکانی لە ئەنجامی هێرشی سەگێکدا لە گەڕەکی کەڵەکەجار گیانی لەدەستدا و لە ٤ی گەلاوێژیش دوو منداڵی دیکە لە شەهرەکی زاگرۆس برینداربوون.

دوای گیانلەدەستدانی ئەو منداڵەی کەڵەکەجار، دادگای سنە کردنەوەی دۆسیەیەکی یاسایی بۆ بەدواداچوون بۆ کەمتەرخەمی و نەهێشتنی بەرپرسان و دەستگیرکردنی دوو بەڕێوەبەری شارەوانی سنە ڕاگەیاند. بەڵام ڕوودانی هێرشەکانی دواتر نیشان دەدات کە مەترسییەکە هێشتا ماوە و ئەو ڕێوشوێنانەی کە بۆ دڵنیابوون لە سەلامەتی منداڵان گیراونەتەبەر بەس نەبوون.

بەرپرسیارێتی شارەوانی لەم بوارەدا تەنیا کارگێڕی یان ئەخلاقی نییە. بڕگەی ١٥ی مادەی ٥٥ یاسای شارەوانی بریتییە لە بەرەنگاربوونەوەی ئاژەڵە بێسەرپەرشتەکان و نەهێشتنی ئەو مەترسییەی کە دروستی دەکەن وەک یەکێک لە ئەرکە یاساییەکانی شارەوانی، لە دۆخێکی وادا دووبارەبوونەوەی ڕووداوەکان دوای ئاگادارکردنەوەی دووبارە و دوای مردنی منداڵێک، پرسی ئاگاداری پێشوەختە لەلایەن دەسەڵاتی گشتی لە مەترسییەکی دیاریکراو و پێشبینیکراو دەوروژێنێت.

هەرکاتێک مەترسییەکی لەو شێوەیە بزانرێت، نەگرتنەبەری ڕێوشوێنی کاریگەر دەتوانێت بنەمایەک بۆ پشکنینی بەرپرسیارێتی مەدەنی و لە شوێنی گونجاودا بەرپرسیارێتی کەسی بەڕێوەبەرە پەیوەندیدارەکان بێت.

هەروەها ئەو پرسە لە ڕوانگەی مافی منداڵانەوە گرنگییەکی جددی هەیە. کۆماری ئیسلامی ئێران پێبەندە بە کۆنوانسیۆنی مافی منداڵان. مادەکانی سێهەم و شەشەمی ئەم ڕێککەوتننامەیە حکومەت و دامەزراوە گشتیەکان پابەند دەکات کە لە کارەکانیاندا ڕەچاوی سەرەکی بەرژەوەندییەکانی منداڵ بکەن و مافی سروشتی منداڵان بۆ ژیان و مانەوە و گەشەکردن بپارێزن. هەروەها مادەی ٢٤ی ڕێککەوتننامەکە دان بە مافی منداڵدا دەنێت بۆ چێژوەرگرتن لە بەرزترین ئاستی تەندروستی کە دەتوانرێت بەدەستبهێنرێت. ئەم پابەندبوونانە تەنیا پەیوەندییان بە خۆپارێزی حکومەتەوە نییە لە هێرشی ڕاستەوخۆ بۆ سەر منداڵان، بەڵکو گرتنەبەری ڕێوشوێنی پێویست لە بەرامبەر مەترسییە ناسراو و ڕێگریکراوەکانیشدا دەگرێتەوە.

بەردەوامی ئەم هێرشانە بە دوای هۆشدارییەکانی پێشوو و گیانلەدەستدانی منداڵێک، نیشاندەری گرنگی نەدان بە مافە بنەڕەتییەکانی منداڵان لە سیستەمی بەڕێوەبردنی شارەکانی سنەدایە. بابەتی سەرەکی تەنیا بوونی سەگی بێسەرپەرشت نییە، بەڵکو بەردەوامبوونی مەترسییەکە کە دامەزراوە بەرپرسیارەکان ئاگاداری بوون و لەگەڵ ئەوەشدا نەیانتوانی ڕێگری لە دووبارەبوونەوەی بکەن.

زۆرتر لەسەر ئەم بابەتە

بە نەرخترین