سۆهەیلا مۆتاعی، چالاکی مەدەنیی خەڵکی دێولان، ڕۆژی یەکشەممە ٣١ی جۆزەردانی ١٤٠٥ی هەتاوی لە کانوونی چاکسازی و پەروەردەی سنە هاتە دەرەوە و ماوەی ماوەی سزای شەش مانگەکەی لەژێر چاودێریی پابەندی ئەلیکترۆنی تێپەڕ دەکات.
بەپێی زانیارییەکانی هانا، خانمی مۆتاعی پێشتر لەلایەن لقی ١٠٢ی دادگای کەیفەریی دووی دێولان بە تۆمەتی «پڕوپاگەندە دژی کۆماری ئیسلامیی ئێران» سزای شەش مانگ بەندکرانی تەعزیریی بەسەردا سەپابوو. ناوبراو لە ڕێکەوتی ٢٣ی جۆزەردانی ١٤٠٥ دوای بانگهێشتکردنی بۆ یەکەی جێبەجێکردنی حوکمەکان، بۆ تێپەڕاندنی ماوەی سزاکەی بۆ کانوونی چاکسازی و پەروەردەی سنە گواسترابووەوە.
سۆهەیلا مۆتاعی لە ساڵانی ڕابردوودا چەندین جار بەهۆی چالاکییە مەدەنییەکان و بەشداری لە کۆبوونەوە و بۆنە کۆمەڵایەتییەکان ڕووبەڕووی ڕاوەدوونانی دادوەری و ئەمنی بووەتەوە. دوایین دەستبەسەرکردنی ناوبراو لە ڕەشەممەی ١٤٠٣ و لە پەیوەندی لەگەڵ بەڕێوەچوونی ڕێوڕەسمی ڕێزگرتن لە ڕۆژی جیهانیی ژن لە سنە ئەنجام درا. ناوبراو دوای ماوەیەک دەستبەسەری و لێکۆڵینەوە لە دەستبەسەرگەی ئیدارەی ئیتلاعاتی سنە، بە دانانی بارمتە بە شێوەی کاتی ئازاد کرابوو.
گواستنەوەی ئەم چالاکە مەدەنییە بۆ سیستەمی چاودێریی ئەلیکترۆنی بە واتای کۆتاییهاتنی جێبەجێکردنی سزا یان لادانی ئەو سنووردارکردنانەی نییە کە خراونەتە سەری. پابەندی ئەلیکترۆنی یەکێکە لە شێوازەکانی جێبەجێکردنی حوکمی سزایی کە کەسەکە دەخاتە ژێر چاودێریی بەردەوام، سنووردارکردنی هاتووچۆ و کۆنتڕۆڵی هەمیشەیی، و ئازادییەکەشی بەستراوەتەوە بە بڕیار و چاودێریی ناوەندە دادوەرییەکان.
لەو دۆسیانەی کە بنەچەکەیان بۆ چالاکییە مەدەنییەکان، ئازادیی ڕادەربڕین و بەشداریی ئاشتیخوازانەی هاووڵاتییان دەگەڕێتەوە، بەردەوامیی سزا لە ڕێگەی میکانیزمەکانی چاودێریی ئەلیکترۆنی نیگەرانیی جیدیی مافی مرۆیی دروست دەکات. ئەگەرچی ئەم شێوازە بە بەراورد لەگەڵ زیندانی فیزیکی سنووردارکردنی کەمتەرە، بەڵام هەر وەک بەشێک لە پرۆسەی سزادان هەژمار دەکرێت و دەکرێت شوێنەواری کۆمەڵایەتی، دەروونی و حەیسییەتی بەرچاوی بۆ سەر کەسەکە هەبێت. بەکارهێنانی ئەم جۆرە ڕێکارانە بەرانبەر بەو کەسانەی کە چالاکییەکانیان لە چوارچێوەی مافە بنەڕەتییەکانی هاووڵاتیبووندایە، لەگەڵ بنەماکانی زەروورەت و گونجان لە سنووردارکردنی ماف و ئازادییە سەرەکییەکاندا جێگەی تێڕامانە.
دۆسیەی سۆهەیلا مۆتاعی دەبێت لە چوارچێوەی ڕەوتێکی بەرفراوانتردا هەڵبسەنگێندرێت کە تێیدا چالاکانی مەدەنی، بەتایبەت ژنانی چالاک لە کوردستان، بەهۆی سوودمەندبوون لە مافە بنەڕەتییەکانی خۆیان وەک ئازادیی ڕادەربڕین، ئازادیی کۆبوونەوەی ئاشتییانە و بەشداری لە چالاکییە مەدەنییەکان، ڕووبەڕووی ڕاوەدوونانی سزایی، دەستبەسەرکردن و سنووردارکردنەکانی دوای مەحکوومکردن دەبنەوە. لە وەها بارودۆخێکدا، جێگۆڕکێی زیندان بە چاودێریی ئەلیکترۆنی ناتوانرێت وەک کۆتاییهاتنی گوشارە دادوەرییەکان سەیر بکرێت، بەڵکوو ئەم هەنگاوە لە کرداردا تەنیا گوزارشتە لە گۆڕینی شێوازی جێبەجێکردنی سزا و بەردەوامیی چاودێری و کۆنتڕۆڵ بەسەر ژیانی کەسەکەدا.
