بنا بر اطلاعات رسیده به سازمان حقوق بشر هانا، در آستانه ۲۵ شهریورماه و سالگرد آغاز جنبش «ژن، ژیان، ئازادی»، فشار نهادهای امنیتی بر فعالان مدنی در شماری از شهرها و روستاهای کردستان افزایش یافته است. تماسهای امنیتی، احضارهای تلفنی و تهدید فعالان، همزمان با افزایش حضور نیروهای امنیتی و فضای محسوس نظامی و امنیتی در برخی مناطق گزارش شده است.
منابع هانا میگویند شماری از فعالان طی روزهای اخیر به دلیل انتشار مطالب در شبکههای اجتماعی، فعالیتهای مدنی یا سابقه حضور در اعتراضات سال ۱۴۰۱ مورد تماس قرار گرفتهاند. برخی از آنان پیشتر نیز بازداشت شده بودند. مأموران در مواردی صراحتاً از این افراد خواستهاند در روزهای منتهی به سالگرد از انتشار مطالب، حضور در تجمعات یا هرگونه فعالیت عمومی خودداری کنند و آنان را به «مجازاتهای سنگین» تهدید کردهاند.
این فشارها در شرایطی اعمال میشود که جامعه کردستان همزمان با پیامدهای شرایط جنگی، افزایش شدید هزینههای زندگی و سقوط کمسابقه ارزش پول ملی مواجه است. در چنین فضایی، افزایش حضور نیروهای مسلح، ایستهای بازرسی و کنترل امنیتی شهروندان، فضای برخی شهرهای کردستان را بیش از پیش نظامی و امنیتی کرده است.
آنچه اکنون به هانا گزارش میشود، صرفاً برخورد با اقدام مشخصی که انجام شده باشد نیست. بخش مهمی از این فشارها ماهیتی پیشگیرانه دارد و متوجه افرادی است که نهادهای امنیتی احتمال میدهند ممکن است در سالگرد ژینا امینی دست به فعالیت مدنی، انتشار مطالب اعتراضی یا حضور در تجمعات بزنند. استفاده از تماس تلفنی و احضارهای غیررسمی نیز این امکان را فراهم میکند که فشار امنیتی بدون صدور احضاریه رسمی و خارج از یک روند قضایی شفاف اعمال شود.
همزمانی بحران اقتصادی، شرایط جنگی و سالگرد یکی از مهمترین جنبشهای اعتراضی سالهای اخیر، کردستان را بار دیگر در کانون حساسیت و کنترل دستگاههای امنیتی قرار داده است. تبدیل فعالیت مدنی، انتشار یک نوشته یا حتی احتمال حضور در یک تجمع مسالمتآمیز به موضوع مداخله امنیتی، نشاندهنده تداوم سیاستی است که به جای پذیرش حق اعتراض، آزادی بیان و تجمع مسالمتآمیز، بر کنترل پیشاپیش جامعه و محدود کردن فضای عمومی استوار است.