سازمان حقوق بشر هانا تصاویر و اطلاعاتی از جراحات شدید اعضای حزب آزادی کردستان، پاک، دریافت کرده است که در پی حمله روز ۱۹ ژوئیه ۲۰۲۶ به یکی از مواضع این حزب در منطقه دارشکران، در غرب اربیل، ایجاد شدهاند. این حمله به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی منتسب است. عمق سوختگیها، تخریب شدید بافت بدن، استمرار آتشسوزی و گزارشهای مربوط به بقایای مشکوک مهمات، ظن جدی به استفاده از فسفر سفید یا مادهای با آثار آتشزای مشابه را ایجاد میکند.
تصاویر دریافتی، آثار جسمانی هولناک و دردآوری را نشان میدهند که از حدود متعارف جراحات انفجاری فراتر میروند. هرچند تعیین قطعی نوع مهمات مستلزم آزمایشهای تخصصی پزشکی، شیمیایی و تسلیحاتی است، مجموعه شواهد موجود برای آغاز فوری تحقیق درباره استفاده عامدانه از سلاح آتشزا علیه اشخاص کفایت میکند. فقدان نتیجه نهایی آزمایشگاهی نباید به ابزاری برای انکار واقعه، تطهیر عاملان یا امحای آثار جرم تبدیل شود.
حقوق بینالملل بشردوستانه، حتی در حمله به یک هدف نظامی، استفاده از ابزار و روشهایی را که موجب جراحات زائد و رنج غیرضروری میشوند، ممنوع میکند. کاربرد عامدانه مهمات آتشزا برای سوزاندن اشخاص، تخریب عمیق بافت بدن یا تحمیل درد ممتد، میتواند ناقض قواعد بنیادین ناظر بر ضرورت نظامی، تناسب، احتیاط در حمله و ممنوعیت ایجاد رنج زائد باشد. در صورت احراز استفاده آگاهانه از چنین مهماتی علیه افراد، رفتار نیروهای سپاه پاسداران میتواند واجد عناصر مادی و روانی جنایت جنگی باشد.
هانا این حمله را نمونهای شدید از بیاعتنایی ساختاری جمهوری اسلامی به قواعد آمره حقوق بشردوستانه میداند. استفاده احتمالی از مهماتی که بدن انسان را میسوزاند، بافت را تا عمق تخریب میکند و درد آن پس از پایان حمله نیز ادامه مییابد، صرفا یک تخلف نظامی نیست، بلکه میتواند تعرضی کیفری به کرامت انسانی و ممنوعیت مطلق تحمیل رنج غیرضروری در مخاصمات مسلحانه باشد. آمران، طراحان، فرماندهان و عاملان مستقیم چنین حملهای باید در زنجیره مسئولیت کیفری مورد شناسایی و تعقیب قرار گیرند.
سازمان حقوق بشر هانا خواستار حفاظت فوری از محل حمله، بقایای مهمات، قطعات پهپاد، پروندههای پزشکی، نمونههای زیستی و شواهد محیطی است. هرگونه جابهجایی، تخریب، پنهانسازی یا دستکاری این شواهد باید بهعنوان اخلال در تحقیقات و تلاش برای محو ادله یک جنایت احتمالی بررسی شود.
هانا از دفتر کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، گزارشگران ویژه مرتبط، کمیته بینالمللی صلیب سرخ و کمیسیون بینالمللی حقیقتیاب بشردوستانه میخواهد برای انجام تحقیق مستقل و تخصصی اقدام کنند. در صورت تأیید استفاده از خواص سمی ماده بهعنوان سلاح، دولت عراق باید موضوع را به سازمان منع سلاحهای شیمیایی و سازوکار تحقیقاتی دبیرکل سازمان ملل متحد ارجاع دهد. جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران نباید بتوانند با اتکا به فقدان دسترسی فوری نهادهای مستقل، از پاسخگویی درباره ارتکاب احتمالی جنایت جنگی مصون بمانند.
گزارش هانا درباره ظن جدی به استفاده سپاه پاسداران از مهمات حاوی فسفر سفید در اقلیم کردستان عراق
