۳ خرداد تا ۱۲ مرداد ۱۴۰۵ (۲۴ می تا ۳ اگوست ۲۰۲۶)
سازمان حقوق بشر هانا این گزارش را در ادامه گزارش تحقیقی پیشین خود درباره حملات فرامرزی جمهوری اسلامی ایران به اردوگاهها و محلهای استقرار احزاب کُردستان ایران در اقلیم کُردستان منتشر میکند. شایان ذمر است گزارش نخست، مستندات مربوط به ۶۹۵ حمله موشکی و پهپادی از ۹ اسفند ۱۴۰۴ تا ۴ اردیبهشت ۱۴۰۵ (۲۸ فوریه تا ۲۴ آوریل ۲۰۲۶)، تلفات انسانی، آوارگی خانوادهها و اصابت تسلیحات انفجاری به اردوگاهها و مناطق مسکونی را دربر میگرفت.
گزارش حاضر بر اطلاعات میدانی هانا، و بیانیههای رسمی احزاب کُردستانی و گزارشات رسمی در کردستان عراق تنظیم شده است. اطلاعات گردآوریشده نشان میدهد که جمهوری اسلامی ایران در فاصله ۳ خرداد تا ۱۲ مرداد ۱۴۰۵، حملات موشکی و پهپادی خود را علیه محلهای استقرار حزب کومله کُردستان ایران، حزب آزادی کُردستان و سازمان خبات کُردستان ایران در استانهای اربیل و سلیمانیه ادامه داده است.
مرگبارترین حمله در ۲۶ تیر ۱۴۰۵ (۱۷ ژوئیه ۲۰۲۶) علیه اردوگاه زرگویزله در استان سلیمانیه صورت گرفت. در این حمله، ۹ عضو حزب کومله کُردستان ایران جان باختند و چند نفر دیگر مجروح شدند. ابوبکر هوشنگی، از مجروحان این حمله، در ۳۰ تیر ۱۴۰۵ (۲۱ ژوئیه ۲۰۲۶) بر اثر شدت جراحات جان خود را از دست داد و شمار جانباختگان به ۱۰ نفر رسید. همزمان، محل استقرار اعضای کومله در سورداش نیز با موشک هدف قرار گرفت و شماری مجروح شدند.
در ۲۸ تیر ۱۴۰۵ (۱۹ ژوئیه ۲۰۲۶)، یک پهپاد انتحاری محل استقرار حزب آزادی کُردستان در نزدیکی دارهشکران را هدف قرار داد. دستکم هشت عضو این حزب در این حمله مجروح شدند. نوع و عمق سوختگیهای ایجادشده، ادامه اشتعال پس از اصابت و آثار باقیمانده در محل، بهطور جدی بر استفاده از مهمات حاوی فسفر سفید دلالت دارد. برخی مجروحان دچار سوختگیهای عمیق و گسترده شدهاند که با صدمات ناشی از انفجار متعارف تفاوت آشکار دارد.
شواهد پزشکی، تصاویر مجروحان و نحوه گسترش آتش، احتمال استفاده جمهوری اسلامی ایران از مهمات فسفری را تقویت میکند. احراز ترکیب دقیق مهمات نیازمند بررسی آزمایشگاهی بقایای آن است، با این حال، آثار ثبتشده در محل و جراحات واردشده به قربانیان، ضرورت انجام تحقیق مستقل درباره استفاده از یک ماده آتشزا با قابلیت ایجاد سوختگیهای عمیق و ماندگار را آشکار میسازد.
در ۵ و ۶ مرداد ۱۴۰۵ (۲۷ و ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۶)، محلهای استقرار حزب آزادی کُردستان در کویه و مناطق پیرامونی بار دیگر هدف پهپادهای انتحاری قرار گرفتند. در ۹ مرداد ۱۴۰۵ (۳۱ ژوئیه ۲۰۲۶) نیز مراکز سازمان خبات کُردستان ایران در توپزاوا و باشیک مورد اصابت پهپاد قرار گرفت و بخشهایی از ساختمانها و تأسیسات آنها تخریب شد. منابع محلی همچنین از اصابت پهپاد در اطراف روستای گچینه در منطقه دوکان در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵ (۱ اگوست ۲۰۲۶) و وقوع آتشسوزی گسترده خبر دادهاند. تا زمان تنظیم این گزارش، اطلاعات قابل اتکایی درباره تلفات احتمالی این حمله منتشر نشده است.
در حقوق بینالملل بشردوستانه، عضویت سیاسی یا سازمانی در یک حزب کُردستانی، اقامت در اردوگاه وابسته به آن حزب یا برخورداری از عنوان پیشمرگه، بهتنهایی مجوز حمله مستقیم به یک شخص نیست. هدف قراردادن فرد تنها زمانی ممکن است که مشارکت مستقیم او در عملیات خصمانه یا برخورداری وی از وظیفه مستمر رزمی، بر پایه اطلاعات مشخص و قابل اعتماد احراز شده باشد. این ارزیابی باید درباره هر فرد و با توجه به وضعیت او در زمان حمله صورت گیرد.
درباره جانباختگان حمله زرگویزله، جمهوری اسلامی ایران هیچ مدرک یا توضیحی منتشر نکرده است که نشان دهد آنان در زمان حمله در حال انجام عملیات نظامی بودهاند. مقامهای جمهوری اسلامی همچنین درباره علت انتخاب اردوگاه، وضعیت اشخاص حاضر در محل، ضرورت نظامی حمله و تدابیر اتخاذشده برای حفاظت از افراد خارج از عملیات رزمی سکوت کردهاند. در چنین شرایطی، حمله عامدانه و مرگبار به این افراد، سلب خودسرانه حق حیات است و در صورت احراز فقدان مشارکت مستقیم آنان در مخاصمه، میتواند مصداق قتل فراقضایی باشد.
حضور احتمالی افراد دارای وظیفه رزمی در یک اردوگاه، همه اعضای حزب، خانوادهها، ساختمانها و تأسیسات آن را به هدف نظامی تبدیل نمیکند. جمهوری اسلامی مکلف بوده است میان اشخاصی که مستقیماً در عملیات نظامی مشارکت داشتهاند و سایر افراد حاضر در محل تفکیک قائل شود، خسارات قابل پیشبینی حمله را بسنجد و همه اقدامات ممکن را برای کاهش تلفات انجام دهد. هدف قراردادن مکرر اردوگاهها بر پایه هویت سیاسی ساکنان آنها، با اصل تفکیک و ممنوعیت حملات نامتمایز مغایرت دارد.
استفاده از مهمات حاوی فسفر سفید در محلی که حضور اشخاص خارج از عملیات رزمی در آن قابل پیشبینی است، نقض جدی قواعد ناظر بر احتیاط در حمله، تناسب و ممنوعیت واردکردن رنج غیرضروری را مطرح میکند. صدمات ثبتشده در دارهشکران نشان میدهد که آثار مهمات به نقطه اصابت محدود نمانده و سوختگیهای شدید و ماندگاری بر بدن مجروحان برجای گذاشته است.
حملات مستندشده در این گزارش، ادامه سیاست جمهوری اسلامی ایران در تعقیب و هدفگیری مخالفان کُرد در خارج از مرزهای ایران است. جمهوری اسلامی با توسل به موشک، پهپاد انتحاری و مهمات دارای آثار آتشزا، اعضای احزاب کُردستانی را صرفاً به سبب هویت و فعالیت سیاسی آنان در معرض سلب حیات و جراحات شدید قرار داده است. سازمان حقوق بشر هانا تأکید میکند که فعالیت سیاسی، عضویت حزبی و مخالفت با جمهوری اسلامی، هیچ شخصی را از حمایت حق حیات و تضمینهای بنیادین حقوق بینالملل بشردوستانه محروم نمیکند.
دفتر حقوقی سازمان حقوق بشر هانا آخرین تحولات و حملات فرامرزی جمهوری اسلامی علیه احزاب کردستانی را به دقت پایش و مستند نموده و در گزارش های آتی منتشر خواهد کرد.