همزمان با چهارمین سالگرد قتل حکومتی ژینا (مهسا) امینی و آغاز جنبش «زن، زندگی، آزادی» در سال ۱۴۰۱، اعتصاب عمومی روز چهارشنبه ۲۵ شهریور ۱۴۰۵ در شماری گسترده از شهرهای کردستان برگزار شد.
ائتلاف شش حزب کردستان ایران پیشتر با انتشار فراخوانی، از شهروندان و کسبه خواسته بود در این روز دست به اعتصاب عمومی بزنند. این فراخوان همچنین با حمایت شماری از سازمانها، نهادهای مدنی و حقوق بشری و گروههای مختلف روبهرو شد.
بررسیهای سازمان حقوق بشر هانا نشان میدهد که اعتصاب امسال در شرایطی برگزار شد که در روزهای منتهی به ۲۵ شهریور، فشار نهادهای امنیتی و اداره اماکن بر صاحبان واحدهای صنفی به شکل محسوسی افزایش یافته بود. بر اساس اطلاعات رسیده به هانا، شماری از کسبه با تهدید به پلمب محل کسب، لغو یا ایجاد محدودیت برای پروانه کسب، جریمه و در مواردی تهدید به بازداشت مواجه شده بودند.
با وجود این فشارها، سنت اعتصاب عمومی که طی سالهای گذشته به یکی از اشکال شناختهشده اعتراض مدنی در کردستان تبدیل شده است، بار دیگر تداوم یافت و شمار قابل توجهی از کسبه در شهرهای مختلف مغازهها و واحدهای صنفی خود را تعطیل کردند.
سازمان حقوق بشر هانا از نخستین ساعات روز چهارشنبه، روند اعتصاب را از طریق منابع محلی، مشاهدات میدانی و تصاویر و ویدیوهای دریافتی رصد کرد و اطلاعات مربوط به وضعیت شهرهای مختلف را بهصورت مستمر منتشر ساخت. بخشی از تصاویر و اطلاعات منتشرشده از سوی هانا نیز مورد استفاده رسانهها و خبرگزاریها قرار گرفت.
بر اساس دادههای جمعآوریشده و تصاویر تأییدشده توسط هانا، اعتصاب در بخش قابل توجهی از شهرهای استان کردستان و آذربایجان غربی و همچنین شماری از شهرهای استان کرمانشاه مشاهده شد.
هانا مشارکت در اعتصاب را در شهرهای سنندج، سقز، دیواندره، کامیاران، قروه، بیجار، کرمانشاه، کرند، مهاباد، بوکان، میاندوآب، مریوان، بانه، اشنویه، پیرانشهر، روانسر، پاوه ثبت و تأیید کرده است.
بر اساس مشاهدات میدانی و اطلاعات دریافتی از منابع محلی، دامنه تعطیلی واحدهای صنفی در برخی شهرها، از جمله سنندج، سقز و دیواندره، بسیار گسترده بود. هانا میزان مشارکت کسبه در این شهرها را، بر پایه اطلاعات و تصاویر موجود، حدود ٧٠ تا ٨٠ درصد برآورد میکند. این ارقام برآوردی هستند و بر اساس دادههای در دسترس هانا در زمان تنظیم این گزارش ارائه میشوند.
همزمان با اعتصاب، منابع هانا از افزایش حضور نیروهای امنیتی و یگانهای ضدشورش در شماری از شهرها خبر دادند. در سنندج و مریوان نیز استقرار خودروهای نظامی مجهز به تیربار سنگین گزارش و در برخی موارد با تصاویر دریافتی مستند شد. همچنین در طول روز گزارشهایی درباره فشار نیروهای امنیتی بر برخی کسبه برای بازگشایی واحدهای صنفی و کندی محسوس اینترنت دریافت شد.
آنچه در اعتصاب ۲۵ شهریور بار دیگر قابل مشاهده بود، تداوم اعتصاب بهعنوان یکی از شیوههای جمعی و مدنی اعتراض در کردستان، علیرغم مجموعهای از فشارهای پیشگیرانه و امنیتی بر کسبه و شهروندان بود. گستردگی جغرافیایی اعتصاب و مشارکت شهرهای متعدد نشان میدهد که این شیوه اعتراضی، چهار سال پس از آغاز جنبش «زن، زندگی، آزادی»، همچنان در بخشهایی از کردستان ادامه دارد.
سازمان حقوق بشر هانا به بررسی تصاویر، گزارشهای میدانی و اطلاعات مربوط به برخوردهای امنیتی در جریان این اعتصاب ادامه میدهد و موارد مستند تکمیلی را منتشر خواهد کرد.
