سازمان حقوق بشر هانا با ابراز تاسف عمیق از قتل چیمن حسینزاده، شهروند کُرد اهل بوکان، و دختر ۱۵ سالهاش سارا یوسفی در ولایت سرپل افغانستان، این جنایت را به شدت محکوم میکند.
بر اساس اطلاعات دریافتی، چیمن حسینزاده که حدود بیست سال پیش با یک شهروند افغانستانی ازدواج کرده و در روستای غلدوری از توابع شهرستان کوهستانات ولایت سرپل زندگی میکرد، به همراه دختر نوجوان خود توسط مفتی محمدالله، مسئول اداره حج و اوقاف طالبان در این شهرستان، به قتل رسیده است.
مطابق اطلاعات موجود، این مقام طالبان پیشتر خواستار ازدواج با سارا یوسفی بوده است. گفته میشود وی در تاریخ ۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۵ با مراجعه به منزل این خانواده تلاش کرده است سارا را به اجبار با خود ببرد، اما با مقاومت مادر وی مواجه شده است. بر اساس گزارشهای دریافتی، در پی این مقاومت، مفتی محمدالله با استفاده از سلاح گرم، چیمن حسینزاده و دخترش را به قتل رسانده است. همچنین گزارش شده است که عامل این جنایت پس از وقوع حادثه توسط نیروهای طالبان بازداشت شده است.
این پرونده نمونهای آشکار از نقض حق حیات، امنیت شخصی و کرامت انسانی زنان و دختران و مصداقی از خشونت مبتنی بر جنسیت و سوءاستفاده از موقعیت قدرت است. صرف بازداشت متهم نمیتواند جایگزین یک تحقیق مستقل، مؤثر و شفاف درباره ابعاد این جنایت و تضمین پاسخگویی کیفری عاملان آن شود.
علیرغم تلاشهای سازمان حقوق بشر هانا برای دستیابی به اطلاعات تکمیلی، تاکنون جزئیات بیشتری درباره روند رسیدگی قضایی، وضعیت متهم، نوع اتهامات انتسابی و اقدامات صورتگرفته برای تضمین عدالت در این پرونده در دسترس قرار نگرفته است.
سازمان حقوق بشر هانا همچنین نسبت به سکوت و انفعال مقامات جمهوری اسلامی ایران در قبال این پرونده ابراز نگرانی جدی میکند. چیمن حسینزاده شهروند جمهوری اسلامی ایران بوده و مقامات ایرانی، فارغ از محل وقوع جرم، موظف بودهاند از تمامی ظرفیتهای حقوقی، کنسولی و دیپلماتیک خود برای پیگیری وضعیت قربانیان، مطالبه حقیقت، تضمین پاسخگویی عاملان و حمایت از حقوق خانواده آنان استفاده کنند.
با این حال، تا زمان انتشار این گزارش، هیچ اقدام مؤثر یا اعلام موضع رسمی از سوی مقامات جمهوری اسلامی ایران در ارتباط با این پرونده مشاهده نشده است. این وضعیت از آن جهت نگرانکنندهتر است که جمهوری اسلامی ایران و حکومت طالبان طی سالهای اخیر روابط سیاسی و دیپلماتیک گستردهای برقرار کردهاند و انتظار میرفت مقامات ایرانی از این ظرفیت برای پیگیری حقوقی این پرونده و دفاع از حقوق یکی از اتباع خود بهره گیرند.
سکوت مقامات جمهوری اسلامی ایران در برابر قتل یک زن کُرد ایرانی و دختر نوجوان او، پرسشهای جدی درباره میزان پایبندی این نهادها به تعهدات حمایتی خود در قبال اتباع ایرانی، بهویژه شهروندان کُرد، ایجاد میکند. عدم پیگیری مؤثر این پرونده میتواند به عنوان نمونهای از قصور در انجام وظایف حمایتی دولت نسبت به شهروندان خود تلقی شود؛ وظایفی که بر اساس اصول بنیادین حقوق بینالملل و مسئولیتهای ذاتی دولتها، از ارکان اساسی حمایت از اتباع در خارج از کشور به شمار میروند.
سازمان حقوق بشر هانا ضمن ابراز همدردی با خانواده و بستگان چیمن حسینزاده و سارا یوسفی، خواستار شفافسازی کامل درباره این جنایت، تضمین دادرسی عادلانه، پاسخگویی عاملان و همچنین توضیح رسمی مقامات جمهوری اسلامی ایران درباره اقدامات انجامشده یا دلایل عدم پیگیری مؤثر این پرونده است.