دفتر حقوقی سازمان حقوق بشر هانا، در آستانه ۱۳ آبان ۱۴۰۵، با ابراز نگرانی جدی از گسترش حضور سپاه پاسداران و سازمان بسیج دانش‌آموزی در مدارس، نسبت به آموزش کار با سلاح به کودکان، سازمان‌دهی آنان در ساختارهای شبه‌نظامی و بهره‌برداری سیاسی و امنیتی از محیط‌های آموزشی هشدار می‌دهد. برنامه‌های اعلام‌شده برای هفته بسیج دانش‌آموزی، در کنار انتشار تصاویر آموزش سلاح به نوجوانان و اجرای طرح‌هایی نظیر «نوجوان مبارز»، از روند نگران‌کننده گسترش مداخله نهادهای نظامی در آموزش‌وپرورش حکایت دارد.
بر اساس اظهارات منصور هاشمی، مسئول بسیج دانش‌آموزی استان کردستان، در ۷ آبان ۱۴۰۵، حدود ۹۵۰ واحد مقاومت بسیج در مدارس این استان فعالیت دارند و نزدیک به ۸۰ هزار دانش‌آموز عضو این تشکیلات هستند. وی همچنین از برنامه اعزام بیش از دو هزار دانش‌آموز به مناطق عملیاتی جنوب کشور با همکاری سپاه بیت‌المقدس کردستان و آموزش‌وپرورش خبر داده است. در سطح کشور نیز وزارت آموزش‌وپرورش اجرای برنامه‌های موسوم به استکبارستیزی را در سراسر مدارس پیش‌بینی کرده و مقامات بسیج از گسترش فعالیت‌های تشکیلاتی، آموزش آمادگی دفاعی و سازمان‌دهی دانش‌آموزان سخن گفته‌اند.
این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که هانا پیش‌تر موارد مشخصی از استفاده نظامی از مراکز آموزشی کردستان را مستند کرده است. از جمله، استقرار نیروهای سپاه در مدرسه دستغیب بانه، هم‌زمان با حضور دانش‌آموزان، و تبدیل خوابگاه دبیرستان شبانه‌روزی شهید مطهری در زرینه دیواندره به محل استقرار نیروهای نظامی که موجب محرومیت دانش‌آموزان روستایی از امکانات اسکان و اختلال در تحصیل آنان شده است. این موارد، نگرانی از تضعیف امنیت و ماهیت غیرنظامی محیط‌های آموزشی را تشدید می‌کند.
سیزدهم آبان در تقویم رسمی جمهوری اسلامی با اشغال سفارت ایالات متحده آمریکا در تهران در سال ۱۳۵۸ پیوند خورده است. در جریان این واقعه، گروهی از دانشجویان سفارت آمریکا را اشغال و کارکنان دیپلماتیک آن را به گروگان گرفتند. این اقدام که با تأیید بعدی روح‌الله خمینی و حمایت مقامات جمهوری اسلامی ادامه یافت، از موارد برجسته نقض مصونیت اماکن و مأموران دیپلماتیک در تاریخ معاصر بود. دیوان بین‌المللی دادگستری در رأی ۲۴ مه ۱۹۸۰، نقض تعهدات بین‌المللی ایران، از جمله تعهدات ناشی از کنوانسیون‌های وین درباره روابط دیپلماتیک و کنسولی، را احراز کرد. تبدیل این واقعه به مناسبت رسمی آموزش سیاسی دانش‌آموزان، بدون توجه به ماهیت غیرقانونی آن و مسئولیت بین‌المللی دولت ایران، پرسش‌های جدی درباره محتوای آموزش و احترام به اصول حقوق بین‌الملل ایجاد می‌کند.
از منظر حقوقی، مشروعیت فعالیت آموزشی را نمی‌توان صرفاً با استناد به قوانین داخلی یا موافقت نهادهای دولتی احراز کرد. قانون تشکیل و توسعه بسیج دانش‌آموزی، با پیش‌بینی ایجاد واحدهای بسیج در مدارس، زمینه نهادی حضور سپاه در ساختار آموزش‌وپرورش را فراهم کرده است. با این حال، چنین مجوزی مسئولیت دولت در رعایت حقوق بنیادین کودکان را منتفی نمی‌کند. مطابق مواد ۳، ۱۲، ۱۴، ۱۹ و ۲۹ کنوانسیون حقوق کودک، دولت موظف به رعایت مصالح عالیه کودک، آزادی اندیشه و وجدان، حق اظهارنظر و حمایت از کودکان در برابر آسیب‌های جسمی و روانی است. آموزش نیز باید در جهت رشد آزادانه شخصیت، احترام به حقوق بشر و تقویت فرهنگ صلح و مدارا باشد.
دفتر حقوقی هانا تأکید می‌کند که میان آموزش ایمنی و حفاظت غیرنظامی از دانش‌آموزان با آموزش استفاده از سلاح، جذب تشکیلاتی و آماده‌سازی کودکان برای مأموریت‌های نظامی و امنیتی تفاوتی اساسی وجود دارد. استفاده از اقتدار مدرسه برای تحمیل گرایش‌های سیاسی، عادی‌سازی حمل سلاح و مشارکت دادن کودکان در فعالیت‌های امنیتی، با هدف حمایتی نظام آموزش و اصول بنیادین حقوق کودک ناسازگار است. هیچ ضرورت سیاسی، امنیتی یا تبلیغاتی نمی‌تواند توجیه‌کننده قرار دادن کودکان در معرض چنین مخاطراتی باشد.
دفتر حقوقی هانا خواستار توقف آموزش سلاح و فعالیت‌های نظامی و امنیتی در مدارس، خروج نیروها و تجهیزات نظامی از مراکز آموزشی، انتشار عمومی جزئیات برنامه‌های مشترک سپاه و آموزش‌وپرورش و تضمین عدم اجبار یا اعمال فشار بر دانش‌آموزان برای مشارکت در مراسم و تشکیلات سیاسی و نظامی است. مدارس باید محیطی امن برای آموزش، رشد فکری و پرورش شخصیت مستقل کودکان باقی بمانند، نه عرصه سربازگیری، تبلیغات نظامی یا بازتولید وفاداری سیاسی به ساختار حاکمیت.