سازمان حقوق بشر هانا، بر پایه اطلاعات مستند، تحقیقات میدانی، و دادههای گردآوریشده از منابع معتبر، اعلام میدارد که از زمان آغاز درگیریهای مسلحانه اخیر در تاریخ ۹ اسفند ۱۴۰۴، دستکم ۱۶۴ حمله موشکی و پهپادی از سوی جمهوری اسلامی ایران و نیروهای وابسته به آن علیه مقرها و کمپهای احزاب کُردستان ایران در اقلیم کردستان عراق به ثبت رسیده است. بر اثر این حملات، تاکنون دستکم شش تن از پیشمرگههای احزاب مختلف کُردستان جان خود را از دست دادهاند.
آخرین مورد ثبتشده در تاریخ ١٤ آوریل ٢٠٢٦، در منطقه سورداش رخ داده است؛ جایی که در جریان حمله پهپادی به مقر کومله زحمتکشان کردستان، خانم غزال مولان چپرآباد جان باخت.
اسامی جانباختگان این حملات عبارتاند از:
۱. جلال رشیدی (کاوان)، عضو حزب پارت آزادی کردستان (پاک)، ٤ مارس ٢٠٢٦، دیگله، اربیل
۲. اسماعیل رحیمی (آکو)، عضو حزب کومله کردستان ایران، ۷ مارس ٢٠٢٦، زرگویزله، سلیمانیه
۳. امید ویسی (امید روانسر)، عضو حزب کومله کردستان ایران، ۱۱ مارس ٢٠٢٦، زرگویزله، سلیمانیه
۴. اقبال صالحپور، عضو سازمان خبات کردستان ایران، ۱۳ مارس ٢٠٢٦، اربیل
۵. فخرالدین مرادی، عضو سازمان خبات کردستان ایران، ۱۳ مارس٢٠٢٦، اربیل
۶. غزال مولان چپرآباد، عضو کومله زحمتکشان کردستان، ١٤ آوریل ٢٠٢٦، سورداش
از منظر حقوق بینالملل بشردوستانه، این حملات باید در پرتو اصول بنیادین حاکم بر مخاصمات مسلحانه ارزیابی شوند؛ اصولی که از جمله شامل اصل تفکیک میان اهداف نظامی و اشخاص و اموال غیرنظامی، اصل تناسب در توسل به قوه قهریه، و اصل احتیاط لازم در طراحی و اجرای عملیات نظامی است. هرگونه حملهای که بدون احراز دقیق ماهیت هدف، بدون رعایت حدود ضرورت نظامی، یا با علم به احتمال ورود خسارات فاحش و نامتناسب انجام شود، میتواند از مصادیق آشکار نقض قواعد آمره حقوق بشردوستانه به شمار آید.
افزون بر این، تکرار حملات فرامرزی علیه اهدافی در قلمرو دولت دیگر، آن هم در وضعیتی که آثار آن از محدوده هدف ادعایی فراتر میرود و امنیت منطقه را در معرض اخلال مستمر قرار میدهد، واجد ابعاد جدی مسئولیت بینالمللی است. استمرار این حملات حتی در دوره اعلام آتشبس موقت، دلالت بر آن دارد که جمهوری اسلامی ایران نه تنها الزامات احتیاطی و محدودیتهای مقرر در حقوق حاکم بر مخاصمات مسلحانه را رعایت نکرده، بلکه با تداوم یک الگوی خشونت سازمانیافته، بر دامنه ناامنی و بیثباتی در منطقه افزوده است.
سازمان حقوق بشر هانا این حملات را با شدیدترین عبارات حقوقی و اخلاقی محکوم میکند. جمهوری اسلامی ایران با استمرار حملات پهپادی و موشکی علیه مقرهای احزاب کُردستان ایران در اقلیم کردستان، بار دیگر بیاعتنایی آشکار خود را نسبت به الزامات الزامآور حقوق بینالملل بشردوستانه، اصول بنیادین حاکم بر رفتار طرفهای مخاصمه، و موازین محدودکننده کاربرد زور به نمایش گذاشته است. این رفتار، صرفاً یک تخلف موردی یا استثنایی نیست، بلکه بیانگر تکرار یک رویه خطرناک و ناقض تعهدات بینالمللی است که باید با پاسخگویی مؤثر و پیگیری حقوقی جدی مواجه شود.
هانا تأکید میکند که تداوم چنین حملاتی، علاوه بر سلب حق حیات از قربانیان، تهدیدی جدی علیه ثبات منطقهای، امنیت ساکنان مناطق مرزی، و حداقلهای حمایتی مقرر در حقوق حاکم بر مخاصمات مسلحانه محسوب میشود. از این رو، ما خواستار انجام تحقیقات مستقل، بیطرفانه و مؤثر درباره این حملات، شناسایی آمران و عاملان، و اتخاذ تدابیر لازم برای تضمین پاسخگویی و جلوگیری از تکرار این نقضها هستیم.
در عین حال، سازمان حقوق بشر هانا از جامعه بینالمللی، نهادهای حقوق بشری، و سازوکارهای ذیصلاح بینالمللی میخواهد که در برابر این الگوی مستمر نقض حقوق بینالملل بشردوستانه سکوت نکنند و با استفاده از همه ابزارهای حقوقی و سیاسی موجود، جمهوری اسلامی ایران را به رعایت بیقید و شرط تعهدات بینالمللی خود وادار سازند. چنین حملاتی نه تنها ناقض حقوق بنیادین قربانیان است، بلکه تعرضی مستمر به نظم حقوقی حاکم بر مخاصمات مسلحانه و تهدیدی علیه صلح و امنیت منطقهای نیز به شمار میآید.