آمادگی اولیه (پیش از بحران)
۱- کیف اضطراری (Bug-out Bag):
یک کیف اضطراری آماده داشته باشید که شامل موارد زیر باشد: مدارک مهم (کپی شناسنامه و کارتهای شناسایی)، پول نقد، چراغقوه، باتری یدکی، پاوربانک، چاقوی چندکاره و سایر وسایل ضروری.
۲- برنامه خروج اضطراری:
در شرایط بحرانی، همواره احتمال تخلیه محل وجود دارد، بنابراین مسیر خروج از خانه را از قبل مشخص کنید. همچنین کلیدها، کفش و وسایل ضروری را در نزدیکی در ورودی قرار دهید.
۳- جلوگیری از گم شدن:
برای کودکان و سالمندان، برگهای شامل نام، شماره تماس و آدرس در جیب یا لباس قرار دهید.
پناهگیری و ایمنی در برابر بمباران
در زمان شنیدن آژیر خطر یا صدای انفجار، رعایت نکات زیر میتواند جان شما را حفظ کند:
۱- شناسایی نقاط امن: از پنجرهها، آینهها و لوسترها فاصله بگیرید. امنترین مکانها شامل اتاقهای بدون پنجره، زیر پلههای بتنی یا گوشه دیوارهای اصلی (باربر) است.
۲- محافظت از شیشهها: برای کاهش خطر پرتاب شیشه در اثر موج انفجار، پنجرهها را با چسب پهن بهصورت ضربدری (X) پوشش دهید.
۳- وضعیت بدنی مناسب:در صورت وقوع انفجار در نزدیکی، روی شکم دراز بکشید، دهان را کمی باز نگه دارید (برای کاهش فشار به پرده گوش) و با دستها از سر خود محافظت کنید.
ایمنی فنی و پیشگیری از حبس
١- خطر آسانسور: تحت هیچ شرایطی از آسانسور استفاده نکنید. نوسانات برق میتواند باعث حبس طولانیمدت شود.
٢- دربهای برقی: جکهای پارکینگ و کرکرههای برقی را روی حالت دستی قرار دهید و کار با آن را به همه اعضا یاد بدهید.
٣- حفاظت از وسایل برقی: دوشاخه وسایل حساس (یخچال، کامپیوتر، تلویزیون) را بکشید تا هنگام وصل مجدد و جهش ولتاژ، آسیب نبینند.
پیشگیری از حوادث مرگبار
١- قاتل خاموش (CO): از زغال، پیکنیک یا بخاری گازی بدون دودکش در فضای بسته استفاده نکنید. مسمومیت با مونوکسید کربن در خواب بسیار شایع و مرگبار است.
٢- ایمنی روشنایی: شمع را دور از پرده و روی سینی فلزی قرار دهید. هرگز شعله را بدون نظارت رها نکنید.
٣- ذخیره سوخت: نفت یا بنزین را فقط در گالنهای استاندارد (HDPE) و در فضای باز (تراس/حیاط) نگه دارید. ۱۰٪ فضای گالن را برای انبساط گاز خالی بگذارید.
مدیریت آب و بهداشت
قطع برق معمولاً به معنای از کار افتادن پمپهای آب شهری است؛ بنابراین مدیریت آب به یکی از مهمترین اولویتها تبدیل میشود:
١- ذخیرهسازی فوری و استراتژیک: بهمحض قطع برق، تمام ظروف، قابلمهها، وان و حتی مخزن فلاشتانک (در صورت تمیز بودن) را پر از آب کنید، زیرا احتمال قطع جریان آب بسیار زیاد است.
٢- جیرهبندی و مصرف بهینه: هر فرد روزانه حداقل به ۲ لیتر آب آشامیدنی نیاز دارد. آب ذخیرهشده در ظروف باز را فقط برای شستوشو استفاده کنید و مصرف آب را تا حد امکان مدیریت کنید.
٣- تصفیه و ضدعفونی آب: در صورت نبود امکان جوشاندن، میتوان از قرصهای کلر استفاده کرد یا به هر لیتر آب، ۲ قطره وایتکس بدون بو اضافه کرده و حداقل ۳۰ دقیقه صبر کرد.
۴- رعایت بهداشت با حداقل مصرف آب: برای صرفهجویی، از دستمال مرطوب و الکل برای نظافت شخصی و سطوح استفاده کنید.
۵- مدیریت پسماند: زبالهها را در کیسههای ضخیم نگهداری کرده و دور از محل خواب قرار دهید تا از شیوع بیماری و آلودگی جلوگیری شود.
فوریتهای پزشکی و دارو
۱- داروهای حیاتی: ذخیره یکماهه داروهای خاص (قلب، دیابت، فشارخون) را همیشه داشته باشید.
٢- زنجیره سرد: داروهایی مثل انسولین را در کلمن کوچک یا کیف خنککننده (با کیسه یخ) نگه دارید.
٣- کیت کمکهای اولیه: کیف کمکهای اولیه شامل باند، بتادین، داروهای ضد اسهال و پودر ORS (برای رفع کمآبی) را در دسترس بگذارید.
مدیریت غذا و زنجیره سرما
١- قانون درب بسته: یخچال تا ۴ ساعت و فریزر پر تا ۴۸ ساعت (در صورت باز نشدن) دما را حفظ میکنند.
٢- اولویت مصرف: ابتدا مواد فاسدشدنی (لبنیات و گوشت)، سپس غذاهای کنسروی.
٣- انبارداری: مواد غذایی را در محیطی خنک، تاریک و دور از آلودگی نگه دارید.
تنظیم دمای بدن
١- در سرما: در کوچکترین اتاق جمع شوید، درزها را با پتو بپوشانید و لایهلایه لباس بپوشید.
٢- در گرما: روزها پردهها را کامل بکشید و شبها با باز کردن پنجرههای روبهرو، تهویه ایجاد کنید.
ارتباطات و انرژی گوشی
١- بهینهسازی: گوشی را روی حالت Power Saving و پرواز قرار دهید. نور صفحه را به حداقل برسانید.
٢- پخش نور: با قرار دادن یک بطری آب شفاف روی چراغقوه گوشی، روشنایی را در اتاق پخش کنید.
٣- رادیو: تنها راه دریافت اخبار در قطع اینترنت، رادیو باتریخور است.
٤- نقشه آنالوگ: شمارههای ضروری و محل ملاقات اضطراری خانواده را روی کاغذ بنویسید.
امنیت محل سکونت
١- هشدار ورود: پشت درب ورودی از زنگوله یا قوطی فلزی استفاده کنید تا در صورت ورود غیرمجاز متوجه شوید.
٢- اتحاد محلی: با همسایگان مورد اعتماد برای حراست از ساختمان هماهنگ باشید.