سازمان حقوق بشر هانا اعلام میکند که تا زمان تنظیم این گزارش، هویت ۲۵ شهروند غیرنظامی کرد که در پی حملات هوایی اخیر جان خود را از دست دادهاند، توسط این سازمان احراز شده است.
از منظر حقوق بینالملل بشر و بشردوستانه، حق حیات حقی بنیادین و غیرقابل سلب است. برابر ماده ۶ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی، دولتها مکلفاند نه تنها از سلب خودسرانه حیات خودداری کنند، بلکه با اتخاذ تدابیر موثر، از جان افرادی که تحت صلاحیت آنان قرار دارند نیز حفاظت کنند. این تعهد، در شرایط بحرانی، مخاصمه، یا وضعیتهای پرخطر، ابعاد سنگینتری مییابد و دولت را موظف میکند همه اقدامات معقول و در دسترس را برای کاهش خطر متوجه غیرنظامیان به کار گیرد.
یافتههای هانا نشان میدهد که جانباختن این شهروندان صرفا در نتیجه وقوع حملات هوایی نبوده، بلکه با فقدان آشکار تدابیر پیشگیرانه و حمایتی برای حفاظت از غیرنظامیان نیز ارتباط مستقیم دارد. نبود پناهگاههای استاندارد، فقدان سامانههای هشدار سریع، کمبود سازوکارهای تخلیه اضطراری، و نارسایی جدی در مدیریت بحران، همگی نشاندهنده قصور ساختاری در ایفای تعهد دولت ایران نسبت به حفاظت از جان شهروندان است. در حالی که منابع عمومی کشور طی سالیان متمادی صرف برنامههای نظامی و امنیتی شده، بخش بزرگی از جمعیت غیرنظامی در شهرها و مناطق مسکونی از ابتداییترین زیرساختهای حفاظت در شرایط اضطراری محروم ماندهاند.
در حقوق بین الملل بشردوستانه ناظر بر زمان مخاصمات مسلحانه اصول بنیادینی وجود دارند مشتمل بر تفکیک میان اهداف نظامی و غیرنظامیان، اصل احتیاط در حمله، و ممنوعیت حملات بیتمایز یا نامتناسب، که هدف آنها کاهش آسیب به جمعیت غیرنظامی است. در چنین شرایطی، هرگونه سیاست، اقدام یا قصور که عملا شهروندان غیرنظامی را در معرض خطر قابل پیشبینی مرگ و جراحت قرار دهد، باید از منظر مسئولیت بینالمللی و تعهدات حمایتی دولت مورد ارزیابی قرار گیرد.
سازمان حقوق بشر هانا تاکید میکند که وارد ساختن جامعه به پیامدهای یک تقابل پرهزینه و مرگبار، بدون فراهم کردن حداقل سازوکارهای حفاظت از غیرنظامیان، صرفا یک ناکارآمدی اجرایی نیست، بلکه میتواند مصداق نقض تعهدات بنیادین دولت در قبال حق حیات، امنیت شخصی و کرامت انسانی شهروندان باشد. مردم هیچ نقشی در اتخاذ تصمیمات کلان سیاسی و امنیتی که آنان را در معرض این خطرات قرار داده نداشتهاند، اما سنگینترین هزینه آن را با جان و سلامت خود پرداختهاند.
با لحاظ مراتب حقوقی از نظر گذشته ، اسامی غیر نظامیان احراز هویتشده تا این لحظه به شرح زیر است:
۱. شایان مامسلیمی، ۱۵ ساله، بوکان
۲. پیمان عرفانی، ۳۰ ساله، بوکان
۳. اردلان پاکدل، ۲۱ ساله، بوکان
۴. نبی غلامی، کامیاران
۵. بهرام قصری، سنندج
۶. جمال قادری، سروآباد
۷. ابوبکر علیزاده، ۶۳ ساله، نقده
۸. شاهو بهرامی، دزلی سروآباد
۹. محسن زمانی، دزلی سروآباد
۱۰. هستی محمدی، ۱۶ ساله، روانسر
۱۱. ماهان زارعی، ۱۴ ساله، کامیاران
۱۲. فردین داربوی، مریوان
۱۳. سمیرا شریفی، دیواندره
۱۴. فریدون امینی، دیواندره
۱۵. حامد سعیدی، دیواندره
۱۶. سلیمان ملاویسه، دیواندره
۱۷. فرناز رشیدپور، دیواندره
۱۸. بهرام صیدی تنها، ثلاث باباجانی
۱۹. اسعد محمدی، ۶۰ ساله، پاوه
۲۰. میترا جیلاوی، مریوان
۲۱. فرزاد بازرگان، ۳۴ ساله، مریوان
۲۲. کارزان بازرگان، ۴ ساله، مریوان
۲۳. ابوبکر موغمی، مهاباد
۲۴. محمدعلی جوانمرد، شملکان ارومیه
۲۵. نعمت شمسیپور، شملکان ارومیه
سازمان حقوق بشر هانا همچنان در حال بررسی و راستیآزمایی گزارشهای تکمیلی است. با توجه به وخامت حال برخی مجروحان و نیز تداوم حملات هوایی، این احتمال وجود دارد که شمار قربانیان افزایش یابد. هانا ضمن ادامه مستندسازی، بر ضرورت پاسخگویی، تحقیق مستقل و فوری، و اتخاذ تدابیر موثر برای حفاظت از غیرنظامیان تاکید میکند.