گزارش ویژه مریوان
سازمان حقوق بشر هانا سعی دارد در سایه وضعیت بغرنج جنگی و نیز قطع سراسری اینترنت از طریق منابع خود بواسطە گزارشهای منظم و شهر به شهر نسبت به وضعیت شهرهای کردستان اطلاع رسانی کند.
هانا با ابراز نگرانی عمیق نسبت به تشدید آثار انسانی و اجتماعی وضعیت جنگی در شهر مریوان، اعلام میدارد که اطلاعات میدانی گردآوریشده در روزهای اخیر از وخامت همزمان شرایط معیشتی، افزایش حضور و تحرک نیروهای حکومتی و گسترش اضطراب عمومی در میان شهروندان حکایت دارد.
بر پایه ارزیابیهای میدانی، تشدید وضعیت جنگی در مریوان تنها به تهدیدات نظامی محدود نمانده، بلکه مستقیما زندگی غیرنظامیان را در ابعاد مختلف تحت تأثیر قرار داده است. بسیاری از خانوادهها در تامین نیازهای اولیه، از جمله مسکن، درمان، تهیه دارو و حفظ حداقل معیشت، با دشواری جدی مواجهاند. این وضعیت در شرایطی بروز یافته که شهروندان پیش از این نیز با فشارهای شدید اقتصادی، گرانی، بیکاری و کاهش مستمر قدرت خرید دستوپنجه نرم میکردند.
هانا همچنین گزارش میدهد که تعطیلی بخشی از بازار، تخلیه واحدهای تجاری نزدیک به مراکز نظامی و جابهجایی موقت بخشی از جمعیت شهر، نشانهای روشن از گسترش ناامنی و اختلال در زندگی عادی غیرنظامیان است. برآوردهای محلی نشان میدهد که حدود یکپنجم جمعیت (برآورد تخمینی) مریوان بهطور موقت شهر را ترک کردهاند. در محدودههایی مانند پاساژ سپاه و اطراف آن، تخلیه کامل مغازهها و انتقال کالاها به نقاط امن مشاهده میشود.
اگرچه تا این لحظه کمبود گستردهای در کالاهای اساسی گزارش نشده، اما تداوم اختلال در حملونقل، کاهش ورود کالا و افزایش شتابان قیمتها، دسترسی واقعی شهروندان به مایحتاج اساسی را بهطور جدی تضعیف کرده است. افزایش شدید بهای مواد غذایی و ناتوانی بخشی از شهروندان در تأمین هزینههای درمان و دارو، زنگ خطری جدی درباره وضعیت انسانی موجود به شمار میرود.
از سوی دیگر، اطلاعات میدانی هانا از گسترش حضور و تغییر الگوی استقرار نیروهای مسلح حکومتی در شهر خبر میدهد. گشتزنی مداوم خودروهای وابسته به نهادهای حکومتی، استقرار دورهای نیروهای مسلح در میادین و چهارراههای اصلی، ایجاد ایستهای بازرسی شبانه و انتقال بخشی از نیروها به مکانهای غیرنظامی از جمله سالنهای ورزشی، بیمارستانها و ساختمانهای دولتی، همگی بیانگر تشدید فضای نظامی و امنیتی در بافت شهری مریوان است.
استقرار نیروهای حکومتی در محیطهای غیرنظامی، در کنار استفاده از تسلیحات سنگین و نیمهسنگین در فضای شهری، خطرات مستقیم و غیرمستقیم جدی برای امنیت و جان شهروندان ایجاد میکند و سطح آسیبپذیری غیرنظامیان را در شرایط درگیری افزایش میدهد.
در بعد اجتماعی نیز فضای عمومی شهر ترکیبی از امید، انتظار و نگرانی را بازتاب میدهد. در حالی که بخشی از مردم از تضعیف مراکز نظامی و امنیتی حکومت ابراز رضایت میکنند، نگرانی عمیقی نسبت به آینده سیاسی و امنیتی پس از جنگ وجود دارد. بسیاری از شهروندان بیم آن دارند که در صورت پایان درگیریها بدون تغییر روشن و پایدار، موج جدیدی از فشارهای امنیتی، بازداشتهای گسترده و اعدامها در پیش باشد.
بر اساس مشاهدات میدانی امروز، مراسم موسوم به «راهپیمایی روز قدس » در مریوان با مشارکت بسیار محدود حامیان حکومت برگزار شد. شمار شرکتکنندگان کمتر از ۵۰ نفر برآورد شده، در حالی که حدود ۳۰۰ نیروی امنیتی مسئول حفاظت از این تجمع بودهاند. این نسبت، بیش از هر چیز بیانگر فاصله آشکار میان ساختار امنیتی حکومت و وضعیت واقعی جامعه در شهر مریوان است.
سازمان حقوق بشری هانا ضمن هشدار نسبت به تشدید آثار انسانی و امنیتی جنگ بر غیرنظامیان، خواستار توجه فوری نهادهای حقوق بشری و بشردوستانه به وضعیت مردم مریوان و دیگر شهرهای کردستان درگیر با پیامدهای جنگ و امنیتیسازی فزاینده است.
سازمان حقوق بشر هانا
۱۴ مارس۲۰۲۶