بر اساس اطلاعات دریافتی توسط سازمان حقوق بشری هانا، سه شهروند کُرد اهل درهشهر استان ایلام و ساکن کرج، که در جریان اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴ توسط نیروهای امنیتی بازداشت شده بودند، در مجموع به ۹ سال و ۳ ماه حبس تعزیری محکوم شدهاند.
هویت این شهروندان «محمدامین شمسی»، ۲۹ ساله، «امیر امرایی»، ۲۳ ساله، و «کامیار امرایی»، ۲۲ ساله، احراز شده است. این افراد در تاریخ ۱۹ دیماه ۱۴۰۴ بهصورت خودسرانه بازداشت و پس از انتقال به مکانی نامعلوم، برای مدتی از دسترسی به خانواده و وکیل محروم بودهاند. با گذشت ۱۴۳ روز از زمان بازداشت، آنان همچنان در زندان قزلحصار کرج نگهداری میشوند و هر یک به ۳ سال و یک ماه حبس تعزیری محکوم شدهاند.
مطابق گزارشهای دریافتی، این سه زندانی سیاسی در دوران بازداشت به دفعات مورد ضربوشتم قرار گرفته و به مدت ۱۰ روز در سلول انفرادی تحت بازجویی قرار داشتهاند. همچنین منابع آگاه وضعیت جسمی و روانی آنان را نامناسب توصیف کردهاند؛ موضوعی که نگرانی جدی نسبت به سلامت، امنیت و شرایط نگهداری آنان ایجاد کرده است.
در همین رابطه، محمدامین شمسی نسبت به حکم صادره اعتراض کرده و پرونده وی برای رسیدگی در مرحله تجدیدنظر به مرجع قضایی مربوطه ارجاع شده است. با این حال، محرومیت متهمان از دسترسی مؤثر به وکیل منتخب در مراحل بازداشت، بازجویی و رسیدگی، اعتبار روند دادرسی و امکان دفاع مؤثر را بهشدت مخدوش میکند.
سازمان حقوق بشری هانا تأکید میکند که بازداشت خودسرانه، انتقال به مکان نامعلوم، محرومیت از تماس و ملاقات با خانواده، محرومیت از دسترسی به وکیل، بازجویی در سلول انفرادی و گزارشهای مربوط به ضربوشتم، مصادیق نقض جدی حقوق بنیادین متهمان و اصول دادرسی عادلانه است. چنین اقداماتی با تعهدات حقوق بشری جمهوری اسلامی ایران، از جمله اصل منع شکنجه و رفتارهای غیرانسانی یا تحقیرآمیز، حق آزادی و امنیت شخصی، حق اطلاع خانواده از وضعیت فرد بازداشتشده، حق برخورداری از وکیل، حق دفاع مؤثر، و حق رسیدگی منصفانه توسط مرجعی صالح، مستقل و بیطرف مغایرت دارد.
هانا همچنین یادآور میشود که استفاده از بازداشت طولانیمدت، فشارهای امنیتی، محرومیت از وکیل و نگهداری در سلول انفرادی علیه بازداشتشدگان اعتراضات، میتواند زمینهساز صدور احکام سنگین و فاقد اعتبار دادرسی عادلانه شود. هرگونه حکم کیفری که بر پایه اعترافات اخذشده تحت فشار، بدرفتاری، محرومیت از وکیل یا نقض حق دفاع صادر شود، از منظر حقوق بشر فاقد وجاهت و اعتبار است.
سازمان حقوق بشری هانا ضمن ابراز نگرانی عمیق نسبت به وضعیت محمدامین شمسی، امیر امرایی و کامیار امرایی، خواستار انجام تحقیقات فوری، مستقل و بیطرفانه درباره گزارشهای مربوط به بدرفتاری، تضمین دسترسی آنان به وکیل منتخب و خانواده، رسیدگی منصفانه و شفاف به پرونده در مرحله تجدیدنظر، و رعایت کامل حقوق قانونی و انسانی این زندانیان است.