سازمان حقوق بشر هانا بازپخش ویدیویی از سوی رسانههای جمهوری اسلامی را که در آن فردی مسلح خود و همراهانش را «پیشمرگه مسلمان» معرفی کرده و احزاب کوردستانی را به مرگ تهدید میکند، نشانهای نگرانکننده از احیای یکی از شناختهشدهترین سازوکارهای سرکوب در کردستان میداند.
برای مخاطبانی که با پیش زمینه سیاسی کردستان آشنا نیستند، باید روشن کرد که عنوان «پیشمرگه مسلمان» صرفا یک نامگذاری تبلیغاتی یا عقیدتی نیست. این عنوان به ساختاری بازمیگردد که جمهوری اسلامی در سالهای نخست استقرار خود برای مقابله با احزاب کرد، از جمله حزب دموکرات کوردستان ایران و کومله کردستان ایران، با اتکا به وابستگان به حکومت در کردستان ایجاد و تقویت کرد. در باور سیاسی و اجتماعی کردستان، این افراد عموما با عنوان «جاش» شناخته میشوند؛ اصطلاحی ،صرفنظر از معنای تحت الفظی آن، که به همکاران حکومت مرکزی در فرایند سرکوب و مقابله با خواستهای مشروع مردم کردستان اطلاق میشود.
مسئله فقط به یک ویدیوی تهدیدآمیز محدود نمیشود. بازنمایی مجدد این پدیده از سوی رسانههای حکومتی، احضار دوباره یک الگوی امنیتی است که در آن حکومت میکوشد سرکوب را از بیرون به درون کردستان منتقل کند و بخشی از وابستگان خود در کردستان را به ابزار اعمال فشار، ارعاب و خشونت علیه کردستان بدل سازد. این سیاست، فقط یک تدبیر امنیتی نبوده، بلکه روشی برای تخریب انسجام اجتماعی، تعمیق بیاعتمادی و فرسایش حیات سیاسی وتوجیه نقض فاحش حقوقبشر در کردستان است.
در عین حال، این پدیده سازی کارکردی روشن در سطح نمادین و سیاسی نیز دارد. جمهوری اسلامی با استفاده از عنوان «پیشمرگه مسلمان» میکوشد مشروعیت تاریخی، سیاسی و اجتماعی نیروی «پیشمرگه» را که در حافظه جمعی کردستان با مبارزه سیاسی و مقاومت احزاب کرد گره خورده است، از آن تهی کند و آن را در خدمت روایت رسمی خود قرار دهد. به بیان روشنتر، حکومت فقط افراد مسلح وابسته به خود را سازمان نداده، بلکه همزمان تلاش میکند زبان، نماد و اعتبار اجتماعی کردها را نیز مصادره کند و با این جابهجایی زبانی، مرز میان مقاومت سیاسی و همکاری با سازوکار سرکوب را مخدوش سازد.
از منظر حقوق بشر و حقوق بینالملل، این الگو فاقد هرگونه مشروعیت است. دولتی که به جای تضمین حقوق بنیادین شهروندان، از وابستگان خود برای تهدید، ارعاب و سرکوب بخشی از جمعیت استفاده میکند، نه تنها از تعهد خود به حمایت از حق حیات، امنیت شخصی، آزادی بیان و آزادی تشکل فاصله میگیرد، بلکه عملا به بازتولید خشونت سازمانیافته در درون جامعه دامن میزند. تهدید به مرگ علیه مخالفان سیاسی، چه مستقیما از سوی مقامهای رسمی و چه از طریق وابستگان حکومت در کردستان، با اصول بنیادین حقوق بشر و الزامات دولت در حمایت از غیرنظامیان و جلوگیری از خشونت سیاسی آشکارا ناسازگار است.
سازمان حقوق بشر هانا تأکید میکند که ترویج دوباره این عنوان و این ادبیات در رسانههای جمهوری اسلامی، صرفا بازتاب یک موضع رسانهای نیست، بلکه استمرار همان منطق کشتار است که کردستان را نه به عنوان یک واحد حقوقی-سیاسی، بلکه به عنوان مسئلهای امنیتی برای مهندسی، ارعاب و کنترل مینگرد. مشروعیتبخشی دوباره به پدیده موسوم به «پیشمرگه مسلمان» در واقع مشروعیتبخشی به یکی از مخربترین ابزارهای حکومت برای بومیسازی سرکوب در کردستان و توجیه سرکوبهای خونین احتمالی است.
سازمان حقوق بشر هانا عمیقا این اقدام را محکوم میکند و آن را بخشی از تداوم سیاست استفاده ابزاری از وابستگان به حکومت در کردستان برای تهدید، ارعاب و تضعیف حیات سیاسی و اجتماعی کردها در شرایطی میداند که جمهوری اسلامی بر اثر جنگ بشدت تضعیف و کنترل موثر خود را عملا در بخشهای از کردستان از دست داده است.